De Verzetsheldenbuurt in Slotermeer

 

In 2019 en 2020 herdenken we het einde van de Tweede Wereldoorlog, 75 jaar geleden. Ook bij de Nieuwe N200 staan we stil bij het oorlogsverleden. Want de rijksweg was in die tijd een belangrijke verbinding voor de Duitsers en het verzet. Zo saboteerde het verzet de spoorweg bij de N200. En brachten Duitsers ter dood veroordeelde verzetsstrijders via de Haarlemmerweg naar de duinen. Een aandenken aan deze roerige tijd vind je direct naast de Haarlemmerweg: de Verzetsheldenbuurt in Slotermeer in Amsterdam Nieuw-West. Een wijkje waar straten, bruggen en stegen zijn vernoemd naar de helden en heldinnen van het verzet. Wie waren zij? In dit artikel zetten we een aantal van hen in de spotlights.

 

Theodorus Dobbestraat

Eén van de verzetsstrijder met een straat in Slotermeer is Theo Dobbe. De Amsterdammer werd in 1943 hoofd van de zogenaamde opruimingsdienst van de Landelijke Knokploegen, die op verschillende plekken in het land aanslagen en overvallen pleegden en honderden tegenstanders en verraders doodden. Hij werd op Dolle Dinsdag, 5 september 1944, in Arnhem gearresteerd, toen hij probeerde een collaborateur te liquideren. Na een zwaar verhoor probeerde hij vlak voor hij gefusilleerd zou worden te ontsnappen, maar de bewakers van de Duitse geheime dienst (Sicherheitsdienst, SD) schoten hem neer. 

Speelmanstraat

De student Wim Speelman speelde een belangrijke rol bij de illegale kranten Vrij Nederland en Trouw. Hij werd in 1942 gearresteerd door de SD en naar kamp Haaren gebracht, waar hij uit een raam wist te ontsnappen. In 1944 kwam Speelman voor een zware beslissing te staan: de SD beloofde het leven van 23 ter dood veroordeelde Trouw-medewerkers te sparen als Trouw niet langer zou verschijnen. Wim hoefde maar een briefje te tekenen. De student liet zich niet uit het veld slaan door de Duitsers. Hij besloot door te gaan. De 23 doodvonnissen werden voltrokken. En een half jaar later, op 19 februari 1945, werd ook Wim gearresteerd en doodgeschoten in Halfweg.
 

Links Theo Dobbe en rechts Wim Speelman.

 

Zes bruggen, zes verzetsheldinnen

Op 4 mei 2017 werden zes bruggen in de wijk vernoemd naar Nederlandse verzetsvrouwen. Jacoba van Tongeren was oprichtster en leidster van de verzetsgroep Groep 2000. De groep heeft tot 4.500 onderduikers geholpen, EHBO-posten verzorgd, voedselbonnen verdeeld en andere verzetsactiviteiten uitgevoerd. Frieda Belinfante was ook lid van Groep 2000 en actief in het kunstenaarsverzet. Samen met Gerrit van der Veen bereidde ze de overval op het Amsterdamse bevolkingsregister in maart 1943 voor. Henriëtte Voûte hoorde bij een groep studenten die tijdens de oorlog zo’n 1.100 kinderen heeft gered. Later werden zij bekend als het Kindercomité. Hester van Lennep hielp vanaf 1942 joodse kinderen onderduiken bij vrienden en kennissen. Haar brug werd mede geopend door een vrouw die als kind door Hester werd gered en speciaal voor de onthulling uit Amerika was overgekomen.

Jacoba, Frieda, Henriëtte en Hester overleefden de oorlog. Dat gold niet voor Hannie Schaft en Henriëtte Pimentel. Hannie, het meisje met het rode haar, pleegde aanslagen op Duitsers, collaborateurs en landverraders. Ze werd in april 1945 geëxecuteerd. Ook Henriëtte Pimentel maakte het eind van de oorlog niet mee. De directrice van een Amsterdamse crèche zette samen met Walter Süskind een vluchtroute voor joodse kinderen op. Ze overleed in 1943 in Auschwitz. 
 

V.l.n.r.: Jacoba van Tongeren, Frieda Belinfante, Henriëtte Voûte, Hester van Lennep, Hannie Schaft en Henriëtte Pimentel.

 

Deel uw herinneringen en verhalen

We schenken dit jaar extra aandacht aan ons oorlogsverleden, de oorlogsslachtoffers, en het besef dat we de vrijheid door kunnen geven aan nieuwe generaties. Daarom wijden we de komende weken aan een reeks verhalen over de Tweede Wereldoorlog bij de Haarlemmerweg en de N200. Zo werken we toe naar 15 december, de dag waarop verzetsstrijders Pieter Elias, Matthijs Verkuijl en zijn zoon Henk Verkuijl 75 jaar geleden door de Duitsers werden gefusilleerd  op de Haarlemmerweg.

Heeft u beeldmateriaal, herinneringen of verhalen die u met ons zou willen delen? Wij horen en delen ze graag op onze site. Stuur dan een bericht naar info@denieuwen200.nl en laat het ons weten.

 

Het herdenkingsmonument voor Pieter Elias en Matthijs en Henk Verkuijl aan de Haarlemmerweg.